Burun Kanamasında Ne Yapılmalı?

Burun kanaması, çoğu zaman burun içindeki hassas damarların kuruluk, tahriş, burun karıştırma veya küçük darbeler nedeniyle zedelenmesiyle ortaya çıkar. Genellikle ciddi bir sağlık sorununa işaret etmez ve doğru ilk yardım uygulandığında kısa sürede durur. Ancak bazı durumlarda burun kanaması daha önemli bir hastalığın belirtisi olabilir veya acil tıbbi değerlendirme gerektirebilir.

Burun kanaması sırasında sakin kalmak, doğru pozisyonu almak ve burun yumuşak kısmına yeterli süreyle baskı uygulamak en önemli adımlardır. Bu yazıda burun kanamasında ne yapılması gerektiğini, hangi davranışlardan kaçınılacağını ve ne zaman doktora başvurulacağını bulabilirsiniz.

Burun Kanamasında İlk Olarak Ne Yapılmalı?

Burun kanaması başladığında aşağıdaki adımları uygulayın:

• Dik oturun ve başınızı hafifçe öne eğin. Başın geriye eğilmesi kanın boğaza akmasına ve yutulmasına neden olabilir.
• Ağzınızdan nefes alın. Bu, panik ve nefes darlığı hissini azaltmaya yardımcı olur.
• Burun deliklerinin yumuşak kısmını sıkın. Başparmak ve işaret parmağınızla, burun kemiğinin hemen altındaki yumuşak bölgeyi iki taraftan bastırın.
• Baskıyı kesintisiz olarak 10-15 dakika sürdürün. Kanama durdu mu diye sık sık bırakıp kontrol etmek pıhtının oluşmasını engelleyebilir.
• Burun köküne veya yanaklara soğuk kompres uygulayabilirsiniz. Soğuk uygulama rahatlama sağlayabilir; ancak kanamayı durdurmada asıl önemli işlem burun yumuşak kısmına baskıdır.

İlk 10-15 dakika sonunda kanama devam ediyorsa burun yumuşak kısmına bir 10-15 dakika daha baskı uygulayın. Buna rağmen kanama durmuyorsa sağlık kuruluşuna başvurun.

Burun Kanaması Sırasında Baş Geriye Atılır mı?

Hayır. Burun kanamasında başı geriye atmak doğru değildir. Bu pozisyon kanın boğaza doğru akmasına, kanın yutulmasına ve mide bulantısı veya kusmaya yol açabilir. Ayrıca kanamanın ne kadar sürdüğünü takip etmeyi zorlaştırır.

En doğru pozisyon dik oturmak ve başı hafifçe öne eğmektir. Kan boğaza akarsa tükürmek, mümkünse yutmamak gerekir.

Burun Kanamasında Yapılmaması Gerekenler

• Başı geriye doğru eğmeyin.
• Kanama sürerken buruna peçete, pamuk veya sert bir cisim sokmayın.
• Burun kemiğine değil, burun deliklerinin yumuşak kısmına baskı uygulayın.
• Kanama durduktan hemen sonra burnu sümkürmeyin veya karıştırmayın.
• Ağır egzersiz, eğilme ve sıcak duş gibi kanamayı yeniden başlatabilecek aktivitelerden kısa süreliğine kaçının.
• Doktor önerisi olmadan burun içine ilaç, krem veya bitkisel ürün uygulamayın.
• Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız ilacı kendi kararınızla kesmeyin; doktorunuza danışın.

Burun Kanaması Ne Kadar Sürerse Tehlikelidir?

Burun kanaması çoğu zaman 10-20 dakika içinde kontrol altına alınabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda acil tıbbi yardım alınmalıdır:

• Doğru şekilde baskı uygulanmasına rağmen kanama 20 dakikadan uzun sürüyorsa,
• Kanama çok yoğunsa veya ağızdan da kan geliyorsa,
• Baş dönmesi, bayılma, aşırı halsizlik, nefes darlığı veya bilinç bulanıklığı varsa,
• Burun kanaması baş, yüz veya burun bölgesine alınan ciddi bir darbe sonrasında başladıysa,
• Burunda belirgin şekil bozukluğu, şiddetli ağrı veya nefes alamama varsa,
• Kişi kan sulandırıcı ilaç kullanıyor veya bilinen bir pıhtılaşma bozukluğuna sahipse,
• Burun kanaması çocuklarda tekrarlıyor ya da kanama miktarı fazla görünüyorsa.

Şiddetli kanama, bayılma veya nefes almakta güçlük varsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. Kanama sırasında kişi yalnız bırakılmamalı ve mümkünse oturur pozisyonda tutulmalıdır.

Sık Tekrarlayan Burun Kanaması Neden Olur?

Tekrarlayan burun kanamalarının birçok nedeni olabilir. En yaygın nedenler şunlardır:

• Kuru hava ve burun içinin kuruması,
• Burun karıştırma veya sert sümkürme,
• Burun içini tahriş eden alerjiler ve enfeksiyonlar,
• Burun spreyi veya bazı ilaçların yanlış ya da uzun süreli kullanımı,
• Burun eğriliği veya burun içindeki yapısal sorunlar,
• Yüksek tansiyon,
• Kan sulandırıcı ilaç kullanımı,
• Pıhtılaşma bozuklukları ve bazı kan hastalıkları.

Sık burun kanaması yaşayan kişilerin kulak burun boğaz uzmanına başvurması gerekir. Doktor, burun içini değerlendirerek kanamanın kaynağını belirleyebilir ve gerekirse kan tahlilleri veya başka incelemeler isteyebilir.

Burun Kanamasını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

• Bulunulan ortamı nemlendirin; özellikle kış aylarında kuru hava burun içini tahriş edebilir.
• Burun içini kurutmamak için doktor veya eczacı önerisiyle uygun nemlendirici ürünler kullanın.
• Burnu karıştırmaktan ve sert sümkürmekten kaçının.
• Burun tıkanıklığı için kullanılan spreyleri önerilen doz ve süreden daha uzun kullanmayın.
• Alerji veya üst solunum yolu enfeksiyonu varsa burun içini tahriş etmeden temiz tutun.
• Çocukların tırnaklarını kısa tutun ve burun karıştırma alışkanlığını azaltmaya çalışın.
• Doktorun önerisi olmadan aspirin veya kanama riskini artırabilecek ilaçlar kullanmayın.

Burun Kanamasında Uygulanacak Doğru İlk Yardım Adımları

Çocuklarda Burun Kanamasında Ne Yapılmalı?

Çocuklarda burun kanaması sık görülür ve çoğunlukla burun karıştırma, kuru hava veya üst solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilişkilidir. Çocuğu sakinleştirip dik oturtun, başını hafifçe öne eğin ve burun yumuşak kısmını 10-15 dakika boyunca nazikçe sıkın.

Çocuğun burnuna peçete veya pamuk tıkamayın. Kanama sık tekrarlıyorsa, uzun sürüyorsa, çocukta solukluk veya halsizlik varsa ya da kanama bir darbe sonrasında ortaya çıktıysa çocuk doktoruna başvurun.

Burun Kanaması ve Yüksek Tansiyon İlişkisi

Burun kanaması her zaman yüksek tansiyondan kaynaklanmaz. Bununla birlikte, özellikle ileri yaşta sık tekrarlayan veya şiddetli burun kanamalarında tansiyon ölçümü yapılabilir. Tansiyonun yüksek çıkması durumunda kişinin kendi kendine ek ilaç almaması, doktorunun önerdiği tedavi planına uyması gerekir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Burun kanaması kısa sürede duruyor olsa bile sık tekrarlıyorsa, nedeni belirlenemiyorsa veya günlük yaşamı etkiliyorsa bir sağlık uzmanına danışılmalıdır. Özellikle kan sulandırıcı kullananlar, pıhtılaşma sorunu bulunanlar, yüksek tansiyon hastaları ve ileri yaştaki kişiler tekrarlayan kanamaları önemsemelidir.

Özetle: Burun kanamasında dik oturun, başınızı hafifçe öne eğin ve burun deliklerinin yumuşak kısmını 10-15 dakika boyunca kesintisiz sıkın. Başı geriye atmayın ve burun içine cisim sokmayın. Kanama uzun sürüyor, çok yoğunsa veya baş dönmesi ve nefes darlığı gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alın.

Önemli not: Bu bilgiler genel ilk yardım amacı taşır ve doktor muayenesinin yerini tutmaz. Tekrarlayan veya şiddetli burun kanamalarında bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.